Cách hạch toán hàng tồn kho cho doanh nghiệp


Trong quá trình hoạt động kinh doanh, việc quản lý và hạch toán hàng tồn kho đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự chính xác và hiệu quả của quy trình kế toán của doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp sản xuất, thương mại hoặc cung cấp dịch vụ, việc hiểu rõ và thực hiện đúng cách hạch toán hàng tồn kho không chỉ giúp đánh giá chính xác về lượng hàng tồn kho mà còn đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính và quản lý nguồn lực doanh nghiệp.
Cách hạch toán hàng tồn kho cho doanh nghiệp bao gồm một loạt các quy trình nhập, xuất, kiểm tra, lắp ráp, tháo dỡ hàng hóa và các bước hạch toán tương ứng. Điều này bao gồm việc ghi nhận chi phí mua hàng, chi phí sản xuất, giá vốn hàng bán, cũng như các hoạt động kiểm tra kho và điều chuyển hàng hóa giữa các kho nội bộ.
 
cach-hach-toan-hang-ton-kho

Chính sự hiểu biết và áp dụng đúng quy trình hạch toán hàng tồn kho giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quản lý nguồn lực, đồng thời tạo nền tảng cho việc ra quyết định chiến lược cũng như quản lý rủi ro về hàng tồn kho. Để đạt được điều này, sử dụng các công cụ và phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa các quy trình và giảm thiểu sai sót trong quá trình hạch toán hàng tồn kho là điều cần thiết và quan trọng.

1. Hàng tồn kho là gì?

Hàng tồn kho là thuật ngữ trong lĩnh vực kế toán và quản lý doanh nghiệp, đề cập đến tổng giá trị của các sản phẩm, hàng hóa hoặc nguyên vật liệu mà doanh nghiệp đang giữ trong kho vào một thời điểm cụ thể.
Đây là số lượng hàng hóa chưa được bán, chưa được tiêu thụ hoặc chưa được sử dụng trong quá trình sản xuất tại thời điểm đó. Hàng tồn kho bao gồm các loại hàng hóa mà doanh nghiệp mua để bán lại (hàng mua để bán), hàng hóa dùng để sản xuất thành phẩm (nguyên vật liệu), và sản phẩm thành phẩm chưa được bán ra cho khách hàng.
Việc quản lý hàng tồn kho là một phần quan trọng trong quản lý doanh nghiệp, vì việc giữ hàng tồn kho ở mức độ phù hợp giúp doanh nghiệp duy trì nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu của khách hàng mà không gây lãng phí hoặc chi phí quá cao từ việc giữ hàng tồn. Đồng thời, việc hạch toán hàng tồn kho cũng quan trọng để đánh giá hiệu suất hoạt động kinh doanh và xác định giá trị thực tế của doanh nghiệp.

2. Cách hạch toán hàng tồn kho cho doanh nghiệp

Nhập kho:
    Nhập kho hàng đi trên đường:
        Nợ TK 152, 156,…: Giá trị vật tư, hàng hóa nhập kho
        Có TK 151: Hàng mua đi đường
    Nhập kho thành phẩm sản xuất:
        Nợ TK 152, 155,…: Giá trị vật tư, hàng hóa, thành phẩm nhập kho
        Có TK 154: Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang
    Nhập kho nguyên vật liệu dùng cho sản xuất không sử dụng hết:
        Nợ TK 152: Nguyên liệu, vật liệu
        Có TK 621, 623, 627,…
    Nhập kho hàng bán bị trả lại:
        Nợ TK 152, 155, 156,…
        Có TK 632: Giá vốn hàng bán

Xuất kho:
    Xuất kho nguyên vật liệu dùng cho sản xuất:
        Nợ TK 154, 621, 623, 627,…
        Có TK 152: Nguyên liệu, vật liệu
    Xuất nguyên vật liệu cho hoạt động đầu tư XDCB hoặc sửa chữa lớn TSCĐ:
        Nợ TK 241: Xây dựng cơ bản dở dang
        Có TK 152: Nguyên liệu, vật liệu
    Xuất nguyên vật liệu, hàng hóa góp vốn, đầu tư vào Doanh nghiệp khác:
        Nợ TK 222, 228
        Có TK 152, 156
    Xuất kho bán hàng:
        Nợ TK 632: Giá vốn hàng bán
        Có TK 152, 155, 156,…

Lắp ráp, tháo dỡ:
    Xuất kho vật tư để lắp ráp và nhập kho thành phẩm lắp ráp:
        Nợ TK 154: Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang
        Có TK 152, 156 (xuất kho)
        Nợ TK 155
        Có TK 154, (nhập kho)
    Xuất kho hàng hóa để tháo dỡ và nhập kho thành phẩm được tháo dỡ:
        Nợ TK 154: Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang
        Có TK 152, 156 (xuất kho)
        Nợ TK 155
        Có TK 154, (nhập kho)
    Chuyển vật tư hàng hóa giữa các kho nội bộ:
        Nợ TK 152, 156
        Có TK tương ứng
    Kiểm tra kho:
        Nếu thừa: Nợ TK 152, 156, Có TK 3381,...
        Nếu thiếu: Nợ TK 632, 1381, Có TK 152, 156

Qua quy trình "Nhập kho hàng đang đi trên đường" trong kế toán hàng tồn kho, ta nhận thấy việc hạch toán đúng đắn và chính xác là cực kỳ quan trọng để ghi nhận hàng hóa đã được mua nhưng vẫn đang trong quá trình vận chuyển.

Bằng việc tạo phiếu nhập kho tạm, doanh nghiệp có thể ghi nhận việc mua hàng và tiếp tục quản lý tình trạng tồn kho một cách chính xác ngay từ thời điểm hàng hóa đã được mua, dù chưa tới nơi. Điều này giúp cải thiện khả năng dự đoán và quản lý nguồn hàng, đồng thời tăng cường minh bạch và kiểm soát trong quản lý tài chính của doanh nghiệp.

Xem thêm: Công việc của kế toán tiền lương
dịch vụ báo cáo tài chính